Skip to main content

Kinh Thi - Lời Tựa

 Học giả Trần Trọng Kim trong cuốn Nho Giáo, khi bàn về Kinh Thi của Trung Hoa, viết:

'Kinh Thi là bộ sách chép những bài ca, bài dao, từ đời thượng cổ đến đời vua Bình Vương nhà Chu. Ca là bài hát có điệu có vần, dùng vào việc tế tự hay vào khi có việc hỉ việc hiếu. Dao là lời hát truyền khẩu của dân gian ở thôn dã.

'Xem Kinh Thi thì biết những tính tình, phong tục và chính trị các đời và các nước chư hầu ỏ nước Tàu. Như Mân Phong thì nói cái tục cần kiệm của người nước Mân, Vệ Phong thì nói cái tục dâm mỹ của người nước Vệ, Tần Phong thì nói cái sự hối quá của người nước Tần v.v... Hoặc như Đại Nhã, Tiểu Nhã thì nói việc chính trị thịnh suy đời nhà Chu.

'Học Kinh Thi có thể di dưỡng tính tình và mở rộng tri thức của người ta, cho nên Khổng Tử nói: ''Thi khả dĩ hưng, khả dĩ quan, khả dĩ quần, khả dĩ oán. Nhĩ chi sự phụ, viễn chi sự quân, đa thức ư điểu thú thảo mộc chi danh'' - nghiã là Đọc Kinh Thi thì khả dĩ cảm phát chí ý, khả dĩ xem xét điều hay điều dở, khả dĩ hòa hợp mà không lưu đãng, khả dĩ bày tỏ cái sầu oán mà không giận. Gần trong nhà thì biết cách thờ cha, xa ra ngoài thì biết cách thờ vua, biết nhiều những tên các giống chim muông cây cỏ.

Và học giả Trần Trọng Kim nhận định:

'Kinh Thi có nhiều ý tứ, nhưng khi xem sách ấy phải giữ cái tâm của mình cho chính, thì sự học mới có lợi. Không Tử nói: Thi tam bách nhất ngôn dĩ tế chi viết: tư vô tà - nghiã là Ba trăm bài trong Kinh Thi lấy một lời mà nói trùm cả là 'Không Nghĩ Bậy'.


Kinh Thi Việt Nam - tức ca dao - cũng có đủ các mục như Kinh Thi của Trung Hoa, đã được rất nhiều người sưu tầm ghi chép lại, một số người viết những bài tham khảo... nhưng chưa một ai đi vào trọng tâm của vấn đề, là diễn giải các ý nghiã tiềm tàng trong các bài ca dao, để nêu ra những ý nghĩa giáo dục thâm trầm uẩn áo, hầu người đọc có thể học hỏi một cách đứng đắn, không nghĩ bậy bạ một cách sai lầm trong một số bài ca dao từng gây hiểu lầm bấy nay.


Do bấy nay chưa thấy ai làm công việc lựa chọn một số bài ca dao có nội dung tốt đẹp, luận giải các điều hay lẽ phải... nên chúng tôi mạo muội 'khởi thảo', nêu một số 'nhận định', không 'kết luận', để ai nấy không bị hạn hẹp trong suy nghĩ của mình. Nhất là những ai quan tâm đến tiền đồ Văn Hoá Việt Nam có thể chấp bút viết về một cuốn Kinh Thư Việt Nam đúng nghiã, chứ không chỉ là mấy bài biên khảo như cuốn Kinh Thư của Trương Tử xuất bản hồi giữa Thế kỷ XX trước đây.


Chúng tôi xin được nghiên cứu viết theo bố cục:


**Những bào Đồng Dao

**Những bài Ca Dao


Cẩn bút


Nguyễn Xuân Khoan

Australia 12-2006



Những bài Đồng Dao Việt Nam


Với mục đích 'Dạy con từ thuở còn thơ', tiền nhân Việt Nam đã rất công phu trong việc bày ra các loại trò chơi khác nhau kèm theo các câu hát, để cùng lúc có thể luyện trí và luyện cơ thể suy nghĩ cũng như có các phản ứng lanh lẹ, rất hữu ích trong cuộc sống mai hậu lắm chông gai cần vượt thoát nhanh chóng.

Comments

Popular posts from this blog

Văn Hoá Nhân Trí Hùng

Khởi thảo Kinh Thi Việt Nam mang mục đích mong mỏi có thể kết hợp Người Việt bằng những tư duy truyền thống cao đẹp, từng bị các nền văn hóa ngoại lai xâm nhập làm cho vong bản. Muốn vậy, trước hết chúng ta cần minh định sự tư duy bấy nay của chúng ta ra sao? Câu chuyện 'Thầy bói xem voi' cho thấy ai cũng đúng, nhưng chỉ đúng trong phạm vi hiểu biết của mình mà thôi. Điều ác hại gây chia rẽ đối đầu bấy lâu nay, là do ai nấy tự cho mình là đúng, người khác là sai?! Triết gia Pháp Jean Paul Sartre từng có một ví dụ rất thú vị, khi cho rằng: Những đứa trẻ lên 3 cởi truồng mà không mắc cở, là do chúng chỉ mới có cái nhìn từ nó đến người khác, chưa có được cái nhìn của những người khác vào nó. Như vậy nếu chúng ta không tôn trọng các ý kiến khác biệt, chúng ta sẽ chẳng khác gì đứa bé lên 3, trở nên thiển cận vì chỉ có được cái nhìn một chiều?! Hiểu như vậy, chúng ta sẽ thấy các lý lẽ của các tôn giáo, các đảng phái... đều đúng, nhưng chỉ đúng trong ...